Światowa Organizacja Turystyki podaje, że turystyka generuje już ponad 10% światowego PKB i i jest branżą, w której zatrudnienie znajduje co 12. pracownik na świecie. Ta tak popularna dziś forma aktywnego wypoczynku nie pozostaje bez wpływu na odwiedzane przez turystów regiony – zarówno na ich ekosystemy, jak i dziedzictwo kulturowe. Te kwestie biorą pod uwagę organizacje badające nierzadko negatywny wpływ masowego podróżowanie na dzisiejszy świat. Pojęcie turystyki zrównoważonej nawiązuje bezpośrednio do idei rozwoju zrównoważonego (ang. „sustainable development”) zdefiniowanego po raz pierwszy podczas konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w Sztokholmie w 1972 roku. Z kolei definicje i założenia turystyki zrównoważonej wypracowano podczas Szczytu Ziemi w 1992 roku. w Rio de Janeiro. Ogólne zasady zrównoważonego rozwoju turystycznego spisano w dokumencie o nazwie „Agenda 21” („Agenda 21 for the Travel and Tourism Industry”).

Turystyka zrównoważona i ekoturystyka

Celem turystyki zrównoważonej jest m.in. ograniczenie negatywnego wpływu turystyki na lokalną przyrodę oraz społeczności. To właśnie lokalni mieszkańcy powinni stać się jej największymi beneficjentami turystyki, a regiony, w których żyją, nie powinny tracić swoich zalet i charakterystycznych cech, które przyciągają ludzi z odległych zakątków. Koncepcja zrównoważonego rozwoju ma zapewnić prawo do zaspokojenia aspiracji rozwojowych obecnej generacji bez ograniczania praw przyszłych pokoleń do zaspokojenia ich potrzeb rozwojowych. Dokumenty „Agendy 21” wskazują, że rozwój obecnego pokolenia nie powinien odbywać się kosztem wyczerpywania zasobów nieodnawialnych i niszczenia środowiska. Turystyka zrównoważona jest pojęciem bardzo szerokim. Zawiera się w nim także ekoturystyka, która kładzie nacisk przede wszystkim na jak najwyższą świadomość i wrażliwość ekologiczną uczestników ruchu turystycznego i jego organizatorów oraz kształtowanie ich zachowań i postaw.

Dobre praktyki ekoturysty

W praktyce każdy z nas może być ekoturystą. Wystarczy pamiętać o kilku prostych zasadach i zdać sobie sprawę, że jest to rodzaj świadomej konsumpcji oferowanych dóbr i usług. Ekoturyści nie śmiecą, nie dewastują lokalnej przyrody, nie zakłócają jej spokoju hałasem. Zamiast jedzenia w sieciówkach wybierają restauracje prowadzone przez członków lokalnych społeczności. Chętnie korzystają z komunikacji zbiorowej – pociągu czy autobusu – a także wybierają dwa kółka, przemierzając rowerem Polskę i inne kraje. Starają się także omijać miejsca będące „turystycznymi molochami” (którym już dziś nadmiar turystów poważnie szkodzi) lub wybierają je poza sezonem. W sezonie natomiast stawiają na miejsca mniej znane, dzięki czemu nie przyczyniają się do zadeptywania miejscowej przyrody.Wskazane jest również podejście etyczne – warto poznać problemy polityczne i społeczne odwiedzanych rejonów, nie omijać miejsc związanych z ich historią (jak np. muzea i zabytki), a także poznawać lokalnych mieszkańców i ich zwyczaje. W ten sposób w dużym stopniu wspomaga się lokalną małą przedsiębiorczość i zwiększa zatrudnienie wśród mieszkańców odwiedzanego rejonu.

Czemu służy certyfikacja?

Światowa Organizacja Turystki (WTO) w 2002 roku odnotowała około 60 programów certyfikujących turystykę zrównoważoną i ekoturystykę. Dzisiaj ich liczba sięga już tysięcy. Ekocertyfikacja stanowi dla firm turystycznych okazję do dobrowolnego wykazania się postawami proekologicznymi, a konsumentom daje pewność, że firma lub oferowany przez nią produkt spełnia szczegółowe wymagania. Aby przeciętny turysta mógł odróżnić fachowe certyfikaty od wprowadzających turystów w błąd, nic nieznaczących przedrostków „eko” utworzono Światową Radę Turystyki Zrównoważonej. We współpracy z międzynarodowymi podmiotami opracowała ona Globalne Kryteria dla Turystyki Zrównoważonej. Na stronie internetowej organizacji znaleźć można listę akredytowanych certyfikatów: